Mossig

Weinig tijd en geen zin in kou weerhielden me de afgelopen weken om op pad te gaan. Vandaag nam ik me voor in ieder geval een frisse neus te halen. De lucht was grijs en alles was nat van de mist. Bij uitstek goede omstandigheden om mos te fotograferen, of beter gezegd: druppels! En ik wilde ook proberen hoe het fotograferen uit de losse hand me af zou gaan, nu ik een lens met beeldstabilisatie heb.

Ik ben niet zeker welk mos dit is. Het groeide overal op schors en is vermoedelijk een dikkopmos. Soms zit het dekseltje er nog op. Is het eraf dan kun je de peristoomtanden zien. Mooi hoe het opduikt uit een zee van groen (of een groene zee).

Zelfs een sluitertijd van 1/30,  met beeldstabilisatie, leverde nog een goede foto op (de eerste foto van deze reeks). Ik probeer dan wel zoveel mogelijk steun te vinden, maar helemaal stil houd je je camera nooit.

Groeide op vermolmd hout. De zwarte puntjes bovenop vond ik kenmerkend en het lijkt op geklauwd pronkmos (Herzogiella seligeri). Maar zoals zo vaak ging mijn aandacht alleen uit naar het kapsel en niet naar het blad. Nog eens goed kijken dus. Het groeit op dood hout, dat klopt in ieder geval!

Dit staat in vuurrode polletjes op de bodem. Het zal nog wel even duren voor het kapsel helemaal uitgegroeid is. Volgroeide kapsels vind je hier (link). Vorig jaar dacht ik dat het peermos was. Maar waar is het blad?

Kenmerkend zijn de grote hoeveelheid rode steeltjes die heel dicht op elkaar staan.

Het was heerlijk om uit de hand te fotograferen. Het geeft je toch meer vrijheid. Sommige foto's zijn wat groter dan normaal en in de vergroting is meer detail te zien. Het valt me steeds weer op hoe sprankelend de foto's zijn met deze lens en camera. Ik werd hier wel blij van!

Frosty

Na de euforie vorige week, in de motregen nog wel... ging ik ook nog even naar de suikermycena's (Mycena adscendens, frosty bonnet). Sinds ik ze ontdekt heb is het fotograferen van deze paddenstoeltjes een uitdaging gebleven. Ik weet ze ook maar op één plek te vinden. Zonder statief wordt het niks, dat heb ik inmiddels wel geleerd. En omdat ze zo klein zijn, moet je er zo dicht mogelijk op. Mijn beste truc tot nu toe is zoeken naar exemplaren onderop de stam, dan een toren bouwen van fototas en pittenzak en dan met een draadontspanner - héél voorzichtig - afdrukken met f8, ISO200. Hier is dat aardig gelukt. Ik ben tevreden.
De kleine witte bolletjes op de schors worden ook nog paddenstoelen. Je kunt daar de vlokjes zien die op de hoed achterblijven. De verdikking aan de voet is kenmerkend voor deze soort.

Nu het gevroren heeft hebben ze een echte frosty bonnet. En zo zat ik vanochtend weer bij de boom met m'n tas en pittenzak en dacht.... waarom heb ik nu niet een statief meegenomen? Al vraag ik me wel af of ik dan dicht genoeg bij de boom kan komen. Om ze in het vizier te krijgen moest de pittenzak iets omhoog gericht worden en dat was natuurlijk niet stabiel. Wat zou het heerlijk zijn als je je camera gewoon stil in de lucht kon hangen. Kan iemand even een anti-zwaartekracht camera uitvinden? De foto is niet helemaal wat ik in gedachten had. Als het volgend weekend nog vriest kan ik nog een poging wagen.

Toen ook nog maar wat ijsdruppels met rijp. Een beetje uit de losse hand (pittenzak!), zonder goed op de achtergrond te letten. Het licht in het ijs is mooi.

Zelfde foto, andere uitsnede.

En eentje met de X-factor :-)

Nu begrijp ik wel waarom veel macrofotografen een 150 mm objectief gebruiken. Met een crop-factor van 1,5 wordt 100 mm eigenlijk 150 mm. Alle foto's zijn gecropt, omdat het onderwerp zo klein is. Het is even wennen. Met bloemen en insecten zal dit wellicht een voordeel zijn. En zo sta ik weer met beide benen op de grond. Alle begin is moeilijk, zelfs als je al lang begonnen bent. Daarom is het extra kicken als er dan ineens iets heel moois uitrolt.

Geluk hebben

Een aantal maanden geleden werd het idee geboren om over te stappen naar een full frame camera. Ook wilde ik graag een macrolens met een ronder diafragma, zodat onscherpe lichtpuntjes zoveel mogelijk rond blijven (bokeh). De Canon EF 100mm F2.8 L Macro IS USM heeft negen lamellen en daarmee een ronder diafragma dan mijn huidige 100 mm macrolens van Canon. Zou het verschil het geld waard zijn.... Ik nam de stap. In combinatie met mijn 50D camera zag ik meteen al duidelijk verschil. Het beeld leek helderder en scherper (ik heb geen testjes gedaan). Gisteren ben ik ook overgestapt op full frame en hiermee is het feest compleet!

Hierboven heb ik muisjesmos gefotografeerd met de 50D en de nieuwe macrolens. Het beeld is voor mijn gevoel veel helderder. De glasharen van dit mos lijken op te lichten. Weggedoken tussen de blaadjes zitten de groene kapsels.

Terwijl ik scherpstelde op het kapsel met behulp van de 5x vergroting in live view, kwam er een dun zwart pootje in beeld. Een piepkleine aanwijsstok.

Gisteren heb ik mijn oude camera ingeruild en ik stond te popelen om het uit te proberen. Het was hier vandaag flutweer en half in de regen heb ik opnames gemaakt. Men zei al: 'Je weet niet wat je ziet!' En inderdaad, het is zó prachtig! Wat ga ik hier een plezier van hebben. Deze foto is gemaakt van hetzelfde mos en hetzelfde kapsel. Dit is een uitsnede.

Een ander mosje dat op steen groeit is het gewoon muursterretje (Tortula muralis). Ook die is nu aan het kapselen. Het is nu helemaal niet moeilijk meer om details te zien.

Om te laten zien hoe mooi het kapsel met huikje eruit ziet, nog een uitsnede. Ik kan me niet heugen dat ik het ooit zo haarscherp in beeld had.

Ook de gesteelde haarmuts (Orthotrichum anomalum) stond overal te pronken. Kenmerkend is dat de sporenkapsels ver buiten de bladen uitsteken.

Vandaag heb ik ook nog een detailopname gemaakt. Ook dit is een uitsnede. Het scherpstellen op het kapsel was gewoon een makkie. Ook hier heb ik live view gebruikt. Bij de 50D zat ik altijd nog heen en weer te draaien met de lens om te bepalen waar het nu het scherpst was. Ik dacht dat het aan mijn ogen lag...

Ik kwam er trouwens achter dat je er niet van moet uitgaan dat je automatisch kunt vergroten met live view. De nieuwe Canon 6D heeft wel live view, maar lekker inzoomen en scherpstellen met 5x of 10x kan niet. Dat verbaasde me zeer. Ik kan het eigenlijk niet geloven, zo suf vind ik dat. Voor mij is dat juist het handige van live view. Daarom heb ik ook geen 6D gekocht, want dat was aanvankelijk het plan. Het is de 5D geworden.

En dan had ik vandaag nog een akkefietje dat gelukkig goed afliep. Meestal loop ik met mijn camera in de hand. Maar omdat het vrij glad was op de stenen en ik vorig jaar al een enorme smak in het bos heb gemaakt bóvenop mijn camera - was ik zo wijs om de camera in de tas te stoppen. Dat ging allemaal goed. Verderop - de camera nog steeds in de tas - gleed ik echter uit over een aantal glibberige stenen traptreden. Ik viel pardoes voorover. Wat een geluk dat ik mijn camera nog in de tas had en mijn handen vrij! Ik prijs me gelukkig met alleen een bult op mijn been.

De mooiste foto's van 2012

JANUARI Deze piepkleine suikermycena heet in het engels: 'frosty bonnet'. Na een koude nacht deed deze zijn naam eer aan. Ik blijf ze mooi vinden - zo klein en toch alles erop en eraan.

FEBRUARI Kapselend mos dat als vuur omhoog schiet. Mij ging het vooral om die drup.

MAART Op 21 maart belandde ik bij toeval (en voor het eerst) middenin de paddentrek. Wat een ervaring! En zo komen er elk jaar weer plekken bij waar je iets moois weet te vinden.

APRIL Terwijl ik dit jaar juist moeite deed om meer scherptediepte te krijgen - want ik fotografeerde voorheen alles uit de losse hand - kwam ik erachter dat weinig DOF juist heel mooi kan zijn. En dat iets vóór je onderwerp een mooie waas kan opleveren. Dit was het begin van weer anders kijken.

 MEI Even had ik een mierenmanie. Ze waren me veelal te snel af.

JUNI Ja...  die zonnedauw... dat was me wat. Het zijn kleine plantjes die dicht op elkaar staan. Veel dof en het is te druk...  en dit is misschien weer wat te weinig. Volgend jaar nog maar eens proberen. Ook deze plek is er eentje die ik dit jaar heb ontdekt.

JULI Mijn eerste heideblauwtjes. Aan het eind van een zomerse middag achter de vlinders aan.... heerlijk! De te drukke achtergrond heb ik wat vervaagd.

AUGUSTUS Het veranderlijke licht was hier ineens prachtig. En zij kijkt net koket in de lens! Op de een of andere manier vind ik dit nog steeds een heel mooi plaatje om naar te kijken.

SEPTEMBER In september volgde ik mijn eerste IVN-cursus: paddenstoelen. Wat een toeval dat het seizoen zo'n beetje startte op onze eerste dag (niet helemaal toevallig natuurlijk :-). Wat ik heb geleerd is dat paddenstoelen determineren een vak apart is en dat alle zintuigen meedoen. Dit zijn bloedsteelmycena's.

OKTOBER Met de macrolens iets onvermoeds ontdekken is genieten. Deze spekzwoerdzwam leek van een afstandje niet bijzonder, maar was van dichtbij wonderschoon. De rand van een uitgegroeide zwam is zelfs versierd met een prachtige pluizige rand (zie blog).

NOVEMBER Een poging tot iets wat hopelijk steeds beter gaat lukken: tegenlicht en kleur en vooral sfeer...

DECEMBER Water is mooi in al zijn verschijningsvormen. Nou ja....behalve motregen dan...

Yvonne (Incanto Images), bedankt voor dit idee. Het was erg leuk om te doen.

En aan iedereen die hier langs is gekomen: een goed en gezond 2013 gewenst!
Met op zijn tijd een magische nevelige ochtend met gouden zonlicht...

Hartelijke groet,
Anita

Hei en Dennen

Een dennenboompje in de dop (Pinus sylvestris). Terwijl ik meer informatie probeerde te vinden over de ontwikkeling, stuitte ik op een tekst van Jac. P. Thijsse en Eli Heimans: 'Hei en Dennen'. Als je begint te lezen leef je helemaal mee. Er spreekt zoveel liefde voor de natuur uit. Het voert je terug naar andere tijden en toch kun je er helemaal in meevoelen. Het dateert van juli 1897.

Het hele boekje mét illustraties, is op de site van het DBNL te lezen en als pdf te downloaden (link).

Maar goed, hoe zit het nu? In juni fotografeerde ik er ook een (onder). Het plantje hierboven is iets groter. Ook hier zit een deel van het zaadhuidje er nog op terwijl zich al een tweede rij naaldjes heeft gevormd. Op pagina 171 van 'Hei en dennen'staat een tekening van een kiemplantje van de grove den met daarbij onderstaande tekst:

' ...meestal slaan de dennen in 't voorjaar uit 't zaad op, maar gij kunt hier voor uw voeten zien, dat 't ook in Augustus gebeurt. Die groene plantjes met zes of zeven spichtige blaadjes aan hun top, die soms nog met hun punten vereenigd in 't zaadhuidje steken, dat zijn dennetjes, die pas ontkiemen. Die krijgen van de zomer nog een krans van lange getande, blaadjes tusschen die kiemblaadjes. De heele geschiedenis verdroogt in 't volgende jaar en dan ontwikkelen zich de eerste naaldparen.'

En hieronder kunt ge nog een ouder plantje aanschouwen. Zijn dit de eerste naaldparen met de verdroogde 'spichtige blaadjes'?

Dit boompje groeit op zijn beurt weer op een andere boom...

Het is zo stil in de natuur momenteel. Maar toen viel me in dat alles er natuurlijk wel is... alleen we zien het niet. Dat vond ik wel een mooie gedachte.

Wit op wit

Ik had me verheugd op een heerlijke boswandeling en het fotograferen van ijskristallen op allerlei klein spul. En zo reed ik gisteren naar Drouwen om de route te lopen die ik inmiddels ken. Dat was wel handig want overal lag sneeuw, ook op de paaltjes. Bij het binnenrijden van het bos sprongen ruim voor mij twee reeën over de weg. Kippenvel!



Het was wit en stil in het bos. Er liep geen mens en toch was het al half elf. Het meeste lawaai kwam van mijn eigen voeten. Ik stond stil om goed te kunnen luisteren en alles in me op te nemen toen ik vlakbij geritsel hoorde. Het deed denken aan het geluid van eekhoornnageltjes op een boomstam, maar het waren twee boomkruipertjes. Alles was bedolven onder een laagje sneeuw. Mos met sneeuw of rijp... dat zat er niet in. Daarom liep ik door tot de vennetjes waar het gebied meer open is en het zonnetje heerlijk scheen. Hier moest het dan maar gebeuren.

Het viel me niet mee. Wat het lastig maakte was dat de hele wereld wit was -  en wit op wit... heeft weinig contrast. Ook stak de rijp vrolijk alle kanten op. Zo moest ik kiezen of ik iets uit focus wilde of toch alles scherp... maar met meer scherptediepte ging de achtergrond weer meedoen en dat maakt het plaatje weer te druk... Zoals zo vaak liep het allemaal anders dan ik mij had voorgesteld. Dat is niet erg (zeg ik dan tegen mezelf...). Gewoon even nadenken hoe je dit kunt aanpakken en vóór alles: GENIETEN (zeg ik dan ook tegen mezelf, want ik wil dan té graag een mooi plaatje maken...).

Afijn, zo kreeg ik deze sprietjes in het vizier die overeind stonden in een plas water. Geknield op een plastic zak ging ik aan het werk (op die zak stond 'ik ben toch niet gek?' wat me wel deed lachen, want tjsa... ).

Het zijn net kleine kerstboompjes. De rijp onderop is sneller aangegroeid. Het zal met luchtvochtigheid en de richting van de wind te maken hebben. Maar je hoeft natuurlijk niet te weten hoe het gemaakt is om het mooi te kunnen vinden. Misschien ook wel juist niet...

Terwijl de zon langzaam verder schoof, verplaatste ik me ook steeds om het licht te kunnen vangen. Deze foto is wat druk maar ik vind hem toch mooi omdat het me doet denken aan een primitief wezen dat zich langzaam opricht uit de oersoep.

Het was natuurlijk juist een dag om landschapsfoto's te maken en ik heb wel een andere lens... maar die neem ik niet eens meer mee. Ik zal hem toch maar weer in de tas stoppen, voor het geval dat!

Vingeroefeningen

Waar ik voorheen gedacht zou hebben: het is grijs en nat - ik blijf lekker thuis.... Weet ik nu dat het licht dan juist heel mooi kan zijn. En zo liep ik heerlijk alleen te struinen - de wereld was vanochtend even helemaal van mij.

Een tijdje heb ik met dit mos zitten stoeien. Het zijn sporofyten, die nog in de groei zijn. De kunst is nu om er een mooie compositie van te maken. Ze zijn altijd met zoveel! En het staat dicht op elkaar. Zoeken dus...

Wat een drukte op de vierkante centimeter. Op de voorgrond staat ook nog een korstmosje. Het lijkt op de dove heidelucifer, maar ik moet dat nog beter uitzoeken. Er zitten kleine rode puntjes op de top.

Er stond ook nog een oud sporendoosje van haarmos tussen. De zon kwam er net even tussendoor - heel even maar.

Op een omgevallen boomstam, tussen het mos, stond dit kleine kiemplantje. Wat gaat het worden?

Of beter... was is het? Als hij het redt dan zal ik hem over een tijdje nog eens opzoeken.

Het stille seizoen is aangebroken. Toen ik net een toestel met macrolens had vond ik het heel lastig in de winter. Nu weet ik dat er altijd wel iets te vinden is. In de lente weet je niet waar je kijken moet van alle levendigheid en nu is het een kwestie van speuren. Maar ook dat heeft zijn bekoring.