Van macro naar micro

De zaterdag is mijn bosdag. Het bos bij Drouwen wordt druk bezocht maar op de juiste tijd en een beetje uit de route kun je ongestoord je gang gaan. Het staat vol met allerlei schatten waarvan ik nog maar een klein deel heb ontdekt. Ik hou van dat bos. Dit paddenstoeltje zie ik vaak staan. Het is waarschijnlijk een gras- of dennenkleefsteelmycena. Vaak staat hij in groepjes. Naast alle bruine en beige zwammen springt hij eruit met zijn groenige hoedje met witte rand.

De amethistzwammen hebben hier hun tijd gehad. Van deze paddenstoel heb ik iets sfeervols proberen te maken maar de foto die me het meeste doet is deze, de mislukte! De paddenstoel lijkt op een boom en door de onbedoelde beweging heeft hij iets zachts gekregen en zitten er zwierige lijntjes aan. Doet een beetje denken aan foto's met een lensbaby. (De foto is iets opgerekt aan de onderkant en dat is helaas ook te zien).

Een heel kleintje bij een tunnel van blad.

Het mos blijft trekken, al helemaal met druppels aan. Ik heb niet goed gekeken en zag thuis pas hoe mooi het licht valt op het web van de spin die daar verborgen zit. Een beetje sprookjesachtig.

Hier is de pittenzak aan te pas gekomen om het even netjes te doen. Een optocht van sporenkapsels.

Door de mist was alles nat en zo vond ik deze plantjes (rus?) in een plasje en met hele dikke druppels. Jammer genoeg was het geheel erg warrig en kon ik geen mooier plaatje maken. Maar van zoiets kan ik dan weer erg genieten. Daar lag ik met mijn regenbroek (eindelijk tot inzicht gekomen, en inderdaad: zoveel makkelijker en handiger en vooral: warmer!) half in een plas.

Wat ik mooi vind in een nattig bos zijn de donkere stammen van de beuken. Het blad begint net een beetje te kleuren. Midas Dekkers schreef dit weekend in de Volkskrant over de perfecte herfstwandeling. Schitterend verwoord. Hij pleit alleen voor doelloos wandelen om het hoofd leeg te maken. Misschien weet hij niet hoe leuk het is om in de macrowereld te vertoeven.

Langs het pad vond ik deze gewone vuurzwammetjes (Hycrocybe miniata). Ik dacht: wasplaatjes! Bijzonder! Het vuurzwammetje is echter vrij algemeen, maar wel een schoonheid.

Dit was een grote jongen - ik denk een amanita met zijn gevlekte hoed en rok.

Helemaal gespitst op druppels zag ik ineens weer een klodder aan een blad hangen. Wat een toeval! Vermoedelijk weer larven van een schietmot. En ook nu hingen ze niet boven water. Als ik het goed heb begrepen (wikipedia) zijn deze larven kokerjuffers. Dus misschien vallen ze straks op de grond en verzamelen dan bouwsteentjes voor hun koker. Even verderop zag ik nog een klodder hangen met alleen nauwelijks zichtbare stipjes erin. Ik hoop dat de larven te zien zijn. Ze zijn al in een vrij ver stadium lijkt me.

Ik was op zoek naar de vermolmde stam met draadwatjes om er wat van mee te kunnen nemen. Als je er eenmaal een macrofoto van hebt gemaakt worden dingen in herinnering soms groter dan ze werkelijk zijn. Je ziet het pas als je er met je neus bovenop staat en niet vanaf het pad... Maar gelukkig vond ik ze weer, evenals de gewone wimperzwam (Scutellinia scutellata). Die ziet er trouwens mooier uit als het niet zo nat is.

De draadwatjes zaten nu verstopt - ik vond ze aan de onderkant van een los stukje schors. Deze keer waren de steeltjes te zien. Het peervormig draadwatje dus?

Als ze nog iets jonger zijn moet dat meer doorzichtig zijn. Ik vond hele mooie foto's op internet. Om de draden tussen de sporen zichtbaar te maken had ik iets mee naar huis genomen.

Tussen de sporen zijn de lange draden te zien die de een rol spelen bij de verspreiding. Ze waren geloof ik oranje, maar ik heb de witbalans niet aangepast. Nou ja, het laat zien wat ik wilde zien.

Nog een week en dan heb ik een weekje vrij om me helemaal uit te leven. Ik verheug me erop.

(Klik op de eerste foto om ze groter en beter in beeld te krijgen.)

Eureka!

Kijken met de ogen van mijn camera kan ik eigenlijk niet. Dat is wat ik me realiseerde toen ik dit zag. Het beste is toch een mooi plekje uitzoeken, neerploffen en door de lens kijken. Ik weet wel een beetje waar ik op moet letten, maar dit kan ik met mijn hoofd niet verzinnen. Of misschien een volgende keer wel....?

Het licht viel op het blad en maakte dat alles in vuur en vlam stond.

En het licht verandert ook voortdurend. Als het er goed uitziet - niet dralen - foto's maken.
Hier zocht ik dus naar - naar deze kleuren!

En wat ik nu ook doorheb is hoe je kunt spelen met iets wat vlak voor de lens zit. De kunst is nu om iets te maken wat aanspreekt en emotie oproept, dat is de volgende stap.

Het blauwpaarse in de achtergrond komt van paddenstoelen die voor mijn lenskap stonden. Wel makkelijk - ik kan mijn camera er zo tegenaan zetten zonder dat ik bang hoef te zijn dat mijn lens vies wordt.

De amethistzwammen hebben hun hoed allemaal uitgevouwen.

Om het effect te kunnen zien heb ik foto's gemaakt met verschillende diafragma's. Hoe kleiner het diafragma (meer scherptediepte) hoe duidelijker de paddenstoelen in beeld komen en hoe meer kleur er ook zichtbaar wordt. Nu was ik blij met dit effect, maar de foto roept niet zoveel op. Dat is toch weer andere koek. Het gaat stap voor stap.

Een heel ander sfeertje weer. Moesten we niet oppassen voor vallende eikels dit weekend?

Hoe klein en onopvallend ze kunnen zijn. Het is dat zijn hoedje glimt.

Een langsrijdende fietser riep: 'Die staat erop!'. Zie, zo kan het ook ;)

Een teer paddenstoeltjes in het mos met een bijzonder hoedje. Ik probeer nog uit te vinden hoe hij heet. Behoort misschien tot de mycena's?

Ik was al vroeg in het bos en het was mistig. Het eerste wat me opviel waren kleine witte plukjes in het zand. Toen ik eens goed keek bleken het schimmeldraadjes te zijn die groeiden op konijnenkeuteltjes. Aan de top van elk draadje zit een zwart bolletje met sporen. Hoewel het amper woei wiegden de draadjes heen en weer. De pittenzak erbij voor een langere sluitertijd heb ik niet geprobeerd.

Ik vind dat toch wel leuk dat ik de laatste weken allemaal dingen vind die ik nog nooit had gezien. Al kwam me dit niet vreemd voor, ik had er al eens iets over gelezen. Het zijn 'dung-loving fungi'. In het Engels klinken veel dingen beter :)

Een kapselend mosje met drup. Als de paddenstoelen het veld ruimen is het weer mossentijd!

Iets anders wat ik zag en ook nog niet eerder heb gezien, ook niet op een blog, waren deze ... schimmels? Het lijkt op rijp, maar zo koud was het niet. Als je goed kijkt kun je misschien nog net zien dat het allemaal hele korte draadjes zijn met waterdruppeltjes. Eerst dacht ik, misschien de voorlopers van de kristalkopjes (zie vorige blog) maar het zit op een ander mos.

Ik val nog steeds voor druppels, zo ook deze op de hoed van een grote paddenstoel.

En toen ik op de grond lag zag ik in de verte dit blaadje oplichten. Het was tijd om naar huis te gaan.

De beste aankoop van dit jaar was toch wel de hoekzoeker. Daar heb ik zoveel plezier van. Nu hoef ik niet helemaal met mijn hoofd op de grond te gaan liggen en dat is veel aangenamer voor de nek. Bovendien kan ik beter kaderen. Op de een of andere manier kijk ik kennelijk niet goed door de gewone zoeker, waardoor er vaak meer aan de bovenkant zit dan ik had bedoeld (en minder aan de onderkant). En, er liepen ook weer twee teken over mijn handen die tussen het blad moeten hebben gezeten. Daar hoef ik mijn hoofd niet te hebben.

Nu had ik ook nog willen experimenteren met de lensbaby, maar daar kwam het niet eens van. Na vijf uren non-stop fotograferen moest ik maar eens terug want ik merk dan dat ik begin te struikelen over takjes en boomwortels en zo. Wat een heerlijke paddenstoelenherfst tot nu toe. Ik geniet er zo van!

Als je klikt op de eerste foto komen ze groter en mooier in beeld.

Overvloed

Opnieuw was het een prachtige zaterdag. En met zoveel paddenstoelen waande ik me als een kind in een snoepwinkel. Gelukkig weet ik de weg in dit bos aangezien ik steeds van het pad af raak (letterlijk, maar niet figuurlijk ;))

Als je eenmaal op de grond zit zie je steeds meer. Zo vond ik deze slijmzwammetjes groeiend op mos. Ik had ze al eens eerder gevonden maar het is zo lastig om ze scherp of de foto te krijgen. Lang belichten is niet altijd een succes, dan krijg ik toch nog onscherpte door beweging. Misschien omdat ik mijn camera hard in de pittenzak duw om de compositie goed te krijgen waarna hij langzaam weer opveert.... Ja, dat schiet niet op!

Dit is een slijmzwam. Ik kom uit bij de kristalkopjes, maar er zijn verschillende soorten (spitsstelig of vlekkig?) en je moet eigenlijk de sporen bekijken. Die heb ik niet mee... Lijkt me wel leuk om dat een keer te doen. De druppels zijn van de mist. Dat mag ik graag zien.

Het plan was om meer te letten op sfeer, kleur en achtergrond (met een groot uitroepteken). En ik heb gemerkt dat dat makkelijker is met kleine paddenstoelen. Amethistzwammen zijn altijd een dankbaar onderwerp, ook al zijn ze nog jong. Maar ja, die tak erachter vond ik niet mooi. Kon dat weg zonder het rag te vernielen?

Nee dus, weg rag... Maar de zon kwam er ineens bij en zo krijg je dus al dat rood in de achtergrond. Oude beukenbladeren.

Nog iets meer en het wordt haast te druk. Je hebt dit licht wel nodig om speciale effecten te krijgen.

Hier is het alweer wat zachter. Maar waar zijn mijn kleuren?

Een nieuwsgierig bolletje. Mwah...

De tweede verrassing was de vondst van deze hele kleine paddenstoeltjes op een dennenappel. Ik had ze eerder gezien bij http://www.natuurfragmenten.nl/. Het is het gewoon franjekelkje (Lachnum virgineum).

Een uitsnede om ze beter zichtbaar te maken want ze zijn maar 1-2 mm in doorsnede. Ook hier had de mist mooie druppels achtergelaten.

Maar goed: sfeer, kleur en achtergrond (!) en eigenlijk ook voorgrond. Ik heb geprobeerd een paddenstoel op de voorgrond te gebruiken, in dit geval een wat grotere plaatjeszwam. Inmiddels was het licht weer gesluierd en de uit-focus-randjes zijn niet heel duidelijk. Deze is uit de hand geschoten en ik dacht, dit is het! Of.. dit is iets! Maar ik wilde het scherper dus pittenzak er weer bij...

En zoals het me dan vaak gebeurt, zodra ik ga nadenken wordt het er niet beter op - als het gaat om compositie dan.... Ik vind de bovenste beter. En het hele dramatische effect valt me nog wat tegen. Ik ga ik hier nog wel meer mee experimenteren.

Vermolmd hout is een wereld op zich. Zo trof ik alweer een slijmzwam, kleine oranjebruine knopjes dicht opeen gepakt over een groot oppervlak. Ik heb mijn best gedaan maar het blijkt maar weer dat je hiervoor toch echt meer licht nodig hebt. Ik las bij http://bij-duin.blogspot.nl/ dat haar slijmzwamfoto's met een flitser zijn gemaakt. Al is flitsen op nat glimmend spul een kunst op zich. Ik denk dat dit een draadwatje is maar dan zonder steeltje. Ook hiervan heb je veel verschillende soorten.

In de open bolletjes zie je sporen die er onder een lichtmicroscoop erg mooi uitzien. Ik wil de volgende keer toch iets meenemen.

De terugweg loop ik dan langs het pad waar het ook nog vol staat met allerlei moois. Nadeel is dat je een bezienswaardigheid bent voor de fietsers ('Ik dacht: die is niet goed geworden!.... '). Leuk hoor.
Maar goed, maakt het uit - ik vond mijn mooie paddenstoeltje van vorig jaar weer. Lijkt op het geelbruin plooirokje al staat deze niet in groepjes, vorige jaar niet en nu ook niet. Een halve meter verderop stond er nog eentje. Vreemd. Het lijkt ook op de spitscellige donsinktzwam. Volgende keer toch eens beter kijken, want de donsinktzwam staat op de rode lijst. Eerst een foto met een klein diafragma (F2.8)

 Voor meer achtergrond ook een met een kleiner diafragma (F8.0)

En hier hebben de takjes tekening in de achtergrond gebracht (F6.3).

Verder vond ik ook nog een ruige aardtong, de foto is niet de moeite waard. Het grappige is dat ik ze nog nooit had gezien maar de naam meteen in me op kwam. Van al dat geblader in paddenstoelenboeken blijft toch wel wat hangen. Ook de ruige aardtong is een rode lijst soort.

Mijn missie is half geslaagd - ik kom dichterbij dé foto maar hij zit er nog niet bij. Maar wat was het heerlijk gisteren.

Oude bekenden

Op verschillende blogs verschijnen de paddenstoelen al en ik dacht dat het hier nog wel mee zou vallen. We zijn in het Noorden altijd wat later. Maar het staat hier nu ook stampend vol! Je doet een stap van het pad af en je staat er middenin.

Het eerste waarvoor ik op de knieën ging was dit duivelsei. Het zou leuk zijn om daar een serie van te maken, elke dag een foto. Dit bos is helaas niet naast de deur. Uit het duivelsei groeit de grote stinkzwam (Phallus impudicus).

Tijdens de paddenstoelencursus van 2012 hebben we er eentje doorgesneden. Je kunt de kop van de zwam zien, compleet met het grijze laagje dat de vliegen zo lekker vinden. Het schijnt eetbaar te zijn, maar mij lokt het niet.

Ook stonden er roodbruine slanke amanieten (Amanita fulva). Deze is net uit de grond geschoten (je bent een paddenstoel of niet). Meestal zie ik die eerst, voor de rest zich aandient.

Verderop stond een volwassen exemplaar. Hij groeide uit een randje modder langs een volgelopen bandenspoor. Het water zorgt voor de achtergrond. Het was een beetje bochtenwringen zonder er zelf in te kukelen.

Een vliegenzwam (Amanita muscaria) tussen blad door geschoten. Grappig om te zien hoe veel paddenstoelen een pluk mos omhoogduwen.

Omdat het zulk gek spul is ook een foto van heksenboter (Fuligo septica). Het is een slijmzwam. Engelsen noemen het 'Dog vomit slime' en Zweden 'Trollsmör' (Wikipedia). Het zijn bijzondere zwammen al oogt het nergens naar.

En dit zijn denk ik zwavelkoppen, met een teek (?). Het kan ook een klein spinnetje zijn. Ik ontdekte trouwens thuis dat ik er ook weer een had opgelopen. Hij had zich vastgezet onder mijn horloge. Het is kennelijk een goed tekenjaar, ik had er nog nooit zo veel. Gelukkig, tot nu toe, geen rode ringen.

Dit was ook een hele mooie met een rossige hoed. Ik kan nog niet vinden wat het zou kunnen zijn.

En uiteindelijk zag ik ook nog porseleinzwammen (Oudemansiella mucida). Eerst op de grond, maar de meeste waren niet meer zo gaaf. En toen was daar ineens de gedachte: kijk eens omhoog. En waarempel! Toeval of niet - of had ik ze uit een ooghoek al gezien? Het was heel frappant.

Het licht viel mooi door de bladeren. Het zachte licht vond ik alleen als er ook een boomstam achter zat. Het valt me op dat mijn ogen veel minder contrast zien dan mijn camera. Als het voor mij helemaal klopt - witte bloem in witte achtergrond bijvoorbeeld - dan is op de foto de achtergrond soms veel donkerder. Komt dat nu omdat ik die nuances niet zie? Want ook als ik het contrast terugdraai krijg ik het niet zo als ik het met mijn ogen gezien heb. Iets om beter op te letten. En 'kijken met de ogen van je camera'.

In deze foto vind ik het pluimpje naast de zwammen bijzonder al is de rest wat te overheersend.

Dit is wat zachter en beter in balans. Al vind ik het toch allemaal nog wat braaf.

Vergeet ik helemaal deze mycenas. Al prutsend, lekker liggend in het  mos, verdween ineens het ochtendlicht achter een grijze wolkenlaag. Toch heeft het wel wat. Gisteren heb ik van alles uit kunnen proberen en heerlijk genoten. Sommige jaren duurt het even voor ik de slag van het paddenstoelen fotograferen weer te pakken heb. Ik popel om weer op pad te gaan.

Volgende zaterdag een tweede kans hoop ik. Ik heb eind oktober een week vrij gepland voor de paddenstoelen. Ik hoop maar dat ze er dan nog zijn! Het gaat griezelig hard.

Raadsel

Altijd leuk als je iets vindt wat je nog nooit hebt gezien. En dan maar zoeken naar de oplossing. Meestal lukt dat... maar nu niet. Ik kom er niet uit. Ik weet niet eens of het dierlijk of plantaardig is.

Op internet vond ik wel een tweede foto. Op een wietforum nota bene! Hetzelfde ding aan de punt van een brandnetelblad. Maar daar kwam ik ook niet verder. Wie heeft een idee? Hier zijn de aanwijzingen:

• Het hangt aan de punt van een blad, op de nerf
• Is zo groot als een druif
• Is iets van deze periode, september
• Gevonden na een regenachtige dag
• Lijkt me kakelvers
• Heeft een duidelijke structuur
• Het ding op de andere foto was exact hetzelfde, de structuur is geen toeval

Is het een slijmzwam? Ik verwacht dat niet aan de punt van een blad... Zijn het larven in een soort dril? Daar lijkt het nog het meeste op. Als je goed kijkt dan lijkt het net of er in elk geel dingetje twee oogjes zitten. Slakkeneitjes zijn het volgens mij niet.

Maar ja, maar ja... Ik heb allerlei zoekwoorden gecombineerd en afbeeldingen doorzocht. Ik zit duidelijk op het verkeerde spoor.

Nou.... heeft u zoiets ooit gezien?

Hieronder nog een uitvergroting van de 'dingetjes met ogen'. Beter foto's kon ik helaas niet maken. 

Ben heel benieuwd of iemand het weet of me op het goede spoor kan zetten.

Update: dacht opeens ik moet engelse zoekwoorden gebruiken: larvae jelly leaf
En zo kwam ik uit bij de schietmotten. Het zijn inderdaad larven van schietmotten in een eiersnoer.
Zal het nog verder uitwerken, later.